|
|
بنگريد كه آن گوي چه اندازه بزرگ و شگفت انگيز است ! يك جسم مستدير ( دايره اي شكل) است با ابعاد عظيم ، درخشندگي شگرفي كه به راستي در انتظار طلوع خورشيدي را در شب مي نماياند .
اين جملات فرياد حيرت سپاهيان خليفه ي عرب مهدي پسر ابوجعفر منصور دوانقي ، سومين خليفهي عباسي است كه خليفه به آنها مأموريت داده بود به خوارزم عزيمت كرده و قلعه سيام ( صيام ) را بر سر مرد شورشگر خطرناكي كه جمعيت فدايي جسور و جانباز و از خود گذشته اي به نام سپيد جامگان ( يا مبيضه ) را رهبري مي كرد ، ويران كند .
سه ساعت بعد ، دومين ماه درخشان كه از ديد مردم آن زمان معجزه ي المقنع ، هشام بن حكيم و ماوراء النهر ناميده مي شده از دل چاه به بالا پرتاب شد و با سرعتي آرام ، روي به آسمان صعود كرد . در ارتفاع حدود 2000 متري زمين از حركت ايستاد و حيرت و شگفتي لايتناهي سپاهان تازي را كه دامنه هاي اطراف دژ صيام را احاطه كرده بودند ، برانگيخت . اين پديده يا اختراع عجيب ترين واقعه اي بود كه مردم قرن دوم هجري ديده بودند .
ماهها بود كه اين ماه مصنوعي ، ساخته ي دست و زاييده ي نبوغ و دانش و اختراع شگفت انگيز يك مرد خراساني ، همه ي اهالي نخشب ، آن شهر كهن مدنيت آريايي واقع در ماوراءالنهر را مبهوت كرده و نفس را در سينه شان بند آورده بود . اما بشنويد از المقنع و آن ماه مصنوعي ، هشام بن حكيم در گذشته اي دور در زمره ي سرهنگان ابومسلم خراساني بود و ماهها و سالها در ركاب سپهسالار سياه جامه ي خراساني و ماوراءالنهر شمشير زده بود ، اما دانش ، فن داني و سلطه ي علمي او بر علوم و فنون ، بر نيروي جنگجويي و شمشير زني و تير افكنيش ميچربيد .
هشام بن حكيم كه چند سالي را در چين و بيزانس به شاگردي دانشمندان چيني و بيزانسي گذرانده بود ، علوم و فنون خارق العاده اي را آموخت . هشام بن حكيم چند اختراع داشت كه يكي از آنها ساختن گوي آتشين بزرگي بود كه از اعماق چاهي به آسمان پرتاب مي شد و حدود يك ماه در آسمان باقي مي ماند و بتدريج از فروزندگيش كاسته شده مي سوخت و از ميان مي رفت ، كه به آن ماه ثاني مي گفتند .
آيا اين ماه مصنوعي كه ساخته شده از جيوه و مقداري باروت بود و مدتها در آسمان باقي مي ماند همان ماهواره ي اكنون ما نيست؟
افسوس كه با سركوب اين شورش ، المقنع ، با نابودي خود تمام اسرار و اختراعات خود را نيز نابود نمود .
منبع : عروس بخارا : خسرو مجتهد
تهيه وتنظيم : ابوالحسن سهولي